Disequilibrium

Wanneer ervaringen onze bestaande kennis ernstig uitdagen. Motiveert om onze denkprocessen aan te passen via equilibratie: het streven naar evenwicht tussen onze interne opvattingen en de externe opvattingen

Sensomotorische fase (0-2 jaar)

Intuïtief redeneren/magisch denken in de pre-operationele fase (2-7 jaar)

Dialectisch denken

Onderdeel van post-formeel denken. Men kan tegenstrijdigheden en paradoxen herkennen en proberen deze te combineren in een grotere, meer samenhangend begrip

Zone van naaste ontwikkeling (Vygotsky)

Het verschil tussen wat kinderen zelfstandig kunnen leren en met begeleiding van een meer vaardige partner

Scaffholding

Gestructureerde hulp die geleidelijk wordt afgebouwd naarmate de leerling zelfstandig wordt

Privéspraak

Volgens Vygotsky spraak gericht naar het kind zelf die het denken en handelen stuurt

Metacognitie

Het vermogen om je eigen cognitieve processen te observeren en besturen

permastore

Kennis en vaardigheden die lang geleden zijn geleerd, blijven lang bestaan

Associatieve deficithypothese

Oudere volwassenen herkennen losse items even goed als jongere maar presteren slechter bij gepaarde informatie zoals naam-gezichtsassociatie

Leeftijd-prospectief geheugen paradox

Jongvolwassenen presteren beter dan oudere volwassenen in het lab op prospectief geheugen, maar slechter in het echte leven

Cued recall bij baby's

Baby's herinneren zich eerder geleerde vaardigheden veel beter wanneer ze hints krijgen

Fuzzy-trace theorie

Stelt dat we herinneringen op twee manieren opslaan: Als instabiele details (verbatim) en als stabiele hoofdboodschap (gist)

Scripts/General event representation (GERs)

Een script is een mentale representatie van een typische reeks gebeurtenissen in een vertrouwde context. Kinderen maken veelvuldig gebruik van scrips

metamemory

Inzicht in het eigen geheugen

Mild Cognitive Impairment (MCI)

Cognitieve pproblemen zijn duidelijk aanwezig en ernstiger dan normaal is voor de leeftijd maar nog niet de ernst van dementie

Reminiscence bump

70-80 jarige hebben een buitenproportioneel aantal herinneringen aan hun adolescentie en vroege volwassenheid

Emotie

omvat een subjectieve evaluatie, fysiologische arousal en expressie.

Het Proces Model van Emotie Regulatie

Legt uit hooe mensen hun emoties kunnen sturen op verschillende momenten

emotienele competentie

In de kleuter- en schoolleeftijd worden de kinderen beter in het uiten, begrijpen en reguleren van emoties Ontwikkelen mental time-travel, waarbij ze zowel cognitieve als emotionele aspecten van gebeurtenissen kunnen anticiperen of terughalen.

Contra-hedonische doelen

Jongeren proberen niet altijd hun stemming ter verbeteren, maar soms juist negatieve emoties te behouden of positieve te verminderen

Moraliteit

Bestaat uit: Cognitieve component, emotionele component en gedragscomponent

Cognitieve ontwikkelingstheorie over moreel redeneren

het denkproces dat plaatsvindt bij het bepalen of een handeling goed of fout is

Morele onthechting

Wanneer mensen immoreel gedrag goedpraten om schuldgevoelens te vermijden

Dual-process model

Stelt dat zowel emotionele, inuïtieve onderbuikreacties als cognitieve, doordachte afwegingen een rol in morele besluitvorming spelen.

Psychoanalytische theorie

Morele emoties spelen een centrale rol in moreel gedrag. negatieve emoties remmen verkeerd gedrag waarbij positieve emoties moreel gedrag stimuleren. Superego is de interne stem van mensen ontwikkelt door vroege opvoeding

Theory of Mind (ToM) 1 jaar

is het vermogen om ideeën (theorieën) te vormen over de mentale wereld van jezelf en van anderen en om gedrag te verklaren in termen van mentale toestanden (bedoelingen, verlangens en verwachtingen)

Joint attention

Houdt in dat een kind reageert op of initieert door te volgen wat iemand anders aanwijst of waar het naar kijk

Desire psychology (2jaar)

Kinderen beginnen te begrijpen dat verlangens het gedrag sturen.

Belief-desire psychology (3-4)

Kinderen begrijpen dat gedrag niet alleen door verlangens, maar ook door overtuigingen wordt bepaald

Affectieve empathie

Dit betreft met iemand meevoelen, emotionele verbinding, compassie, emotionele bezorgdheid, emotionele besmetting (emotional contagion)

Cognitieve empathie

Dit betreft rationeel begrip (het vermogen om de mentale toestand van een ander te herkennen en te begrijpen), het perspectief van iemand anders innemen en Theory of Mind.

morele identiteit

Verwijst naar het idee dat iemand zichzelf ziet als een moreel peroon

Moffits theorie

Stelt dat er twee soorten antisociaal gedrag zijn: vroege en late start

Het sociale informatieverwerkingsmodel

Stelt dat agressief gedrag afhangt van hoe mensen sociale situaties interpreteren en verwerken. Bij een provocatie doorlopen mensen verschillende denkstappen om te bepalen wat er is gebeurd en hoe ze moeten reageren. Agressieve jongere hebben vaak hierbij een hostile atribution bias

Patterson’s dwingende gezinsprocessen