Farmakolojinin Dalları

Farmakokinetik (ADME) Farmakodinami Toksikoloji Kemoterapi Farmakogenomik, farmakogenetik Farmakoepidemiyoloji Farmakovijilans Farmakoekonomi Farmakognozi, fitoterapi Klinik Farmakoloji, kişisel tedavi

ADME?

Absorpsiyon, Dağılım, Metabolizma, Eliminasyon

ADMEyi açıkla

Bir ilacın en az .. adı vardır;.....

Genel ad: Jenerik adı: herkes tarafından bilinen ve kabul edilen ad, Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen standart. Sahipli ad=Müstahzar adı=Ticari ad=Marka adı: firmanın koyduğu özel ad. Kimyasal ad: Uluslarası Kimya Birliğinin (IUPAC, International Union of Pure and Applied Chemistry) saptadığı kurallara göre verilen uzun ve kompleks ad.

genel ad nedir?

Genel ad: Jenerik adı: herkes tarafından bilinen ve kabul edilen ad, Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen standart.

Sahipli ad nedir?

Sahipli ad=Müstahzar adı=Ticari ad=Marka adı: firmanın koyduğu özel ad.

Kimyasal ad nedir

Kimyasal ad: Uluslarası Kimya Birliğinin (IUPAC, International Union of Pure and Applied Chemistry) saptadığı kurallara göre verilen uzun ve kompleks ad.

ilaç uygulama yolları

sistemik İlaç Uygulama Yolları Enteral (oral [p.o.], sublingual, rektal) Parenteral (damar içine, ciltaltına, intramüsküler) Transdermal uygulama İnhalasyon Diğerleri: nazal sprey ve intratekal

Oral (p.o.)

Pratik ve ekonomik Self medikasyona en uygun Dezavantajları; Alınan yol üzerinde sindirim enzimlerince inaktive olabilirler, İlk geçiş etkisine uğrayabilir (presistemik eliminasyon) Absorbe edilmeleri düşük olabilir Mukozayı tahriş edebilir Hasta koopere olmalı, bilinç açık olmalı

İlaçların Genel Özellikleri

Fizikokimyasal yapısı: katı-sıvı-gaz; zayıf asit zayıf baz olabilir, inorganik elementler olabilir (Lityum, demir, ağır metaller) İlaç Büyüklüğü: molekül ağırlığı 7-60.000 Da (Dalton) arası olabilir, genel aralık 100-1000 Da, İlaç aktivitesi, reseptör bağları: kovalent, elektrostatik ve hidrofobik bağlar

İlaç Etkisinin Temel Özellikleri

Seçicilik Etkinin geçici olması Doza bağımlı etki Kanıtlanır olması

Biyoyararlanım

Alınan bir ilacın farmasötik şeklindeki aktif maddesinin absorbe edilme ve vücuttaki etki yerine erişebilme hızı ve derecesi

faz 0 faz 1 faz 2 faz 3 faz 4

klinik öncesi tarama testleri 30-100 sağlıklı gönüllülerde deneme 30-100 yan etkileri arastırma hastalarda deneme 50-300 ruhsat alımı zamanı 2-3 yol plesabo kontrollü ort 3000 hastada faz 4 piyasaya çıktı kontroller

faz 3 bitimine kadar gelen süreç

8-12 yıl

maliyet

250-500 milyon dolar

sistemik etki

kan dolaşımı

sistemik ilaç uygulama yolları

Enteral (oral, sublingual, rektal) Parenteral (damar içine, ciltaltına, intramüsküler) Transdermal uygulama İnhalasyon Diğerleri: nazal sprey ve intratekalSistemik İlaç Uygulama Yolları Enteral (oral, sublingual, rektal) Parenteral (damar içine, ciltaltına, intramüsküler) Transdermal uygulama İnhalasyon Diğerleri: nazal sprey ve intratekal

süppozituvar fitil ve enema lavman

rektal ilaç

ilaç etkisinin temel özellikleri

seçicilik, etkinin geçici olmasu, doza bağımlı etki, kanıtlanır olması

kşmyasal ad ticari ad jenerik ad (etken adı)

çok uzun ve karmaşık firmanın verdiği isim bilimsel ve evrensel addır

intravenözün biyoyararlanımı ..

%100'dür

farmakokinetik dalları

ADME absorbsüyon (emilim), dağılım, metabolizma, eliminasyon (atılım)

plesabo etki

içinde aktif madde bulunmayan bir maddenin kişinin inanması nedeniyle etki göstermesi

farmakodinami nedir

ilaç vücuda ne yapar

ilaçların etkileri

istenen etki:terapötik etki istenmeyen etki: yan etki, tersinir etki plesabo etki

emziren kadında kontraendike ilaçlarter

terotojente ihtimali en düşük en güzeli paracetamol

metabolize eden enzim

CYP3A4

enterohepatik sirkülasyon tanımı

bağırsaklardan emilen ilaç tekarar dolasıma girer bçylece etkisi uzar

aktif madde miktarı düşer

ilacı kandaki miktarı azalır

presistemik eliminasyon

k.c. ilk gelişte uğrayan ilaçlar burada hızlıca metabolize olur, yıkılır

ilacın çözünürlüğü için 4 özellikler

lipid-su partisyon katsayısı yüksek noniyonize lipofilik olmalı apolar karakter baskın