Deviantie

Abnormale gedragingen, gedachten en emoties wijken af van wat de samenleving beschouwd als goed functioneren

Distress

Gedragingen, gedachten en emoties moeten psychisch of lichamelijk lijden veroorzaken voordat ze als abnormaal kunnen worden bestempeld

Disfunctie

Abnormaal gedrag belemmert het dagelijks functioneren

Danger

Gedrag dat gevaarlijk wordt voor zichzelf of andere

Excentriek

Iemand die afwijkt van gewone gedragspatronen of vreemd gedrag vertoont uit plezier en niet uit een geestelijke stoornis. (Er is alleen sprake van Deviantie en niet van de overige drie D's

Trepanatie

Schedelboringen

somatogeen perspectief:

Abnormaal functioneren heeft fysieke ofwel lichaamelijke oorzaken

Psychogeen perspectief

Abnormaal functioneren heeft psychologische oorzaken

Anxiolytische medicijnen

Anti-angst medicijnen

Analoog experiment

Onderzoeker produceert levensechte omgevingen in het lab om experimenten uit te voeren (meestal dieren)

Relationele psychoanalytische therapie

Therapeut en cliënt moeten een persoonlijke relatie hebben; de therapeut vertelt ook dingen over zichzelf. Is voor een langere tijd.

Equifinaliteit/gelijkwaardigheid

Een aantal verschillende ontwikkelingspaden kan leiden tot dezelfde psychologische stoornis

Multifinaliteit

Personen met een vergelijkbare ontwikkelingsgeschiedenis kunnen op zeer verschillende manieren reageren op vergelijkbare huidige situaties.

Rapprochement beweging

Het identificeren van een reeks gemeenschappelijke factoren of strategieën die door alle succesvolle therapieën lopen.

Anxiety (angstig)

Het gevoel dat een persoon zich gespannen en oplettend voelt zonder specifieke oorzaak

Gegeneraliseerde angststoornis (Free-Floating anxiety)

Zorgen maken over vrijwel alles. Symptomen zijn: ontust, spanning, snel vermoeid zijn, conentratieproblemen en hoge spierspanning. Zijn minimaal 6 maanden aanhoudend met verminderde kwaliteit van leven

Psychodynamische kijk op gegeneraliseerde angststoornis

Somige kinderen ervaren hoge angstniveaus of hun afweermechanismen schieten tekort zoals overbeschermde ouder of morele angst wanneer gestraft voor het uiten van id-impulsen. Behandeling bestaat uit vrije associatie en interpretaties over overdracht weeerstand en dromen

Humanistische perspectief op gegeneraliseerde angststoornis

Ontstaat wanneer mensen stoppen met eerlijk en accepterend naar zichzelf te kijken, ze ontkennen hun ware gedachten gedrag en emoties, waardoor ze extreem angstig zijn en hun volledige potentieel niet kunnen vervullen, Therapeuten tonen onvoorwaardelijke positieve waardering

Cognitief-gedragsmatig perspectief op gegeneraliseerde angststoornis

Metacognitieve theorie: Mensen hebben positieve en negatieve overtuigingen over pieken, kan leiden tot meta-zorgen (piekeren over piekeren) Intolerantie van onzekerheidstheorie: het niet kunnen verdragen van de gedachte dat er negatieve dingen kunnen gebeuren Vermijdingstheorie: negatieve effecten van angst kunnen verminderd worden door piekeren Rationeel-emotieve therapie wordt de cliënt zijn irrationele aanames bijgesteld

Biologisch perspectief op gegeneraliseerde angststoornis

Behandeling vind plaats met medicijnen: Benzodiazepinen, Antidepressiva en Antipsychotica

Aggorafobie

Angstoornis waarbij iemand bang is voor openbare situatie's waaruit ontsnappen moeilijk zou zijn of waar geen hulp beschikbaar is

Systematische desensibilisatie

Maakt gebruik van ontspanningsoefeningen en een angsthiërarchie. De cliënt doorloopt de angsthiërarchie door steeds grotere angsten aan te pakken. Covert desensibilisatie: een ingebeelde confrontatie. In vivo desensibilisatie: een daadwerkelijke confrontatie

Behandelingen van sociale angstoornissen

Behandeling bestaat uit medicatie, cognitieve-gedragstherapie en het trainen van sociale vaardigheden

Paniekaanval

moet minstens vier van de volgende symptomen bevatten: hartkloppingen, tintelingen in handen of voeten, kortademigheid, zweten, warmte- of koudegolven, beven, pijn op de borst, een gevoel van verstikking, duizeligheid, flauwvallen of een gevoel van onwerkelijkheid

Biologisch perspectief op paniekstoornis

paniekreacties worden veroorzaakt door een hersencircuit. Is hyperactief bij mensen met een paniekstoornis, hiervoor kan je erfelijke aanleg voor hebben. Behandeling bestaat uit antidepressiva, met name die de activiteit van noradrenaline verhogen, Benzodiazepinen hebben meer bijwerkingen

Obsessie

Is een aanhoudende gedachte, idee, impuls of beeld die zich herhaaldelijk opdringt, als storend worden ervaren en angst veroorzaakt

Cumpulsie

IS een herhaalde rigide handeling of mentale activiteit die iemand zicht gedwongen voelt uit te voeren om angst te voorkomen of te verminderen

Obsessieve-compulsieve stoornis (OCD)

Stoornis waarbij een persoon herhaaldelijk obsessies, compulsies of beide ervaart

Psychodynamisch perspectief op OCD

OCD kan ontstaan als het conflict tussen sterke agressieve impulsen van het id en de gedachte dat ze deze impulsen moeten proberen in te houden. Behandeling bestaat uit vrije associatie en therapeutische interpretatietechnieken om conflicten on verdedigingsmechanismen te ontdekken en te overwinnen.

Gedragscognitief perspectief op OCD

Mensen met OCD hebben meestal hoge normen voor gedrag en moraliteit en geloven dat indringende gedachten gelijkstaan aan acties en schade kunnen veroorzaken (=thought-action fusion). Behandeling bestaat uit: voorlichting over misinterpretaties, Vertekende cognities uitdagen en Exposure en responspreventie

Biologisch perspectief op OCD

Cortico-striato-thalamo-cortical circuit: helpt bij het reguleren van onze primitieve impulsen. Is overactief bij mensen met OCD Lage serotonine activiteit kan OCD veroorzaken Behandeling bestaat uit antidrepressiva maar er is sprake van herval wanneer er gestopt wordt met medicatie

Verzamelstoornis

Individuen voelen zich gedwongen om voorwerpen te bewaren en zeer gestrest raken als ze proberen deze weg te doen

Trichotillomanie (haaruitvalstoornis)

Stoornis waarbij mensen herhaaldelijk haar uittrekken

Excoriation (huidplukstoornis)

Stoornis waarbij mensen herhaaldelijk aan hun huid peuteren

Body dysmorphic disorder

Stoor waarbij individuen geobserdeer raken door overtuigingen dat ze bepaalde gebreken in hun fysieke uiterlijk hebben

Anhedonie

Onvermogen om vreugde te ervaren

Major depressieve episode

Sprake wanneer minimaal twee weken de patiënt lijdt aan 5 van de volgende symptomen - Depressieve gemoedstoestand of een vermindering van plezier of interesses - Verandering van gewicht of trek, slaapproblemen, geagitteerd of verminderde activiteit, vermoeid of lethargie, gevoelens van waardeloosheid of schuld, verminderde concentratie of besluitvaardigheid, herhaalde focus op de dood of suïcide. - last of interferentie met het dagelijkse leven

Persisterende depressieve stoornis

Sprake van wanneer de depressieve stoornis gedurende ten minste 2 jaar aanwezig is. niet afwezig voor meer dan 2 maanden

Premenstruele dysforie

Stoornis gekenmerkt door depressie en gerelateerde symptomen een week voor de menstruatie

Zware depressieve episode

Ten minste 5 symptomen, die tenminste 2 weken duren

Verwoestende stemmingsstoornis

Wordt gekenmerkt door een combinatie van depressieve symptomen en terugkerende uitbarstingen van hevige stemmingen. Grote depressieve stoornis: Grote depressieve episode en geen patroon van manie of hypomanie. Peripartum: treedt op tijdens of na de bevalling. kan ook seizoensgebonden zijn, bijvoorbeeld elke winter opnieuw optreden. Melancholisch: Wanneer aangename gebeurtenissen de persoon niet raken. Catatonische vorm: Wanneer deze wordt gekenmerkt door immobiliteit of juist door overmatige beweeglijkheid en rigide bewegingen

Psychodynamische visie op Unipolaire depressie

Geloofd dat depressie het gevolg is van het niet verder kunnen na het verlies van een dierbare. De oorzaak is symbolisch of ingebeeld verlies (= onbewust iets interpreteren als verlies van een dierbare).

Attributie-hulpeloosheid theorie

Als gebeurtenissen buiten controle liggen, vragen mensen zich af hoe dit komt: Attributie aan een interne, globale en stabiele oorzaak leidt tot depressie

Artifact theorie

Mannen uiten minder snel hun gevoelens, waardoor depressie bij hen minder vaak wordt opgemerkt.

Ruminatie theorie

Vrouwen piekeren vaker dan mannen, wat het risico op depressie vergroot

Elektroconvulsietherapie (ECT)

Elektrische signalen worden door de hersenen gestuurd, die verschillende hersengebieden activeren, waardoor een mini-aanval ontstaat en de depressie wordt verlicht.

Mindfulness training

Wordt gebruikt als behandeling voor depressie om cliënten hun negatieve cognities te helpen herkennen als gedachtestromen die niet noodzakelijk moeten worden beoordeeld of gevolgd

Interpersoonlijke psychotherapie (IPT)

Het opsporen en oplossen van vier soorten problemen die tot depressie kunnen leiden: verlies, rolconflict, roltransitie en tekorten.

Volledige manische episode

Wanneer personen voor minstens een week continu een abnormaal, overdreven, ongeremd of geïrriteerd gemoed en een verhoogde energie of activiteit gedurende het grootste deel van de dag vertonen. Daarnaast heeft de persoon ook last van ten minste 3 van de volgende symptomen: Grandioosheid of overdreven zelfvertrouwen. Verminderde nood aan slaap. Snelle veranderende ideeën. Aandacht wordt getrokken in verschillende richtingen. Verhoogde activiteit of geïrriteerde bewegingen. Overdreven engagement in risicovolle of potentieel gevaarlijke activiteiten.

Hypomane episode

Wanneer de manie minder ernstig is

Bipolaire stoornis I

Ervaren volledige manische en grote depressieve episodes. Meestal ervaren ze een afwisseling van de episodes, maar sommigen ervaren gemengde episodes waarin ze manische en depressieve symptomen vertonen binnen een episode.

bipolaire stoornis II

Hypomane episodes worden afgewisseld met depressieve episodes door de tijd heen

cyclothymische stoornis

Wanneer de persoon verschillende perioden van hypomane en milde depressieve symptomen ervaart

Biologisch perspectief op bipolaire stoornis

Lage serotonine gecombineerd met hoge noradrenaline leidt tot een manie. lage serotonine met lage noradrenaline leidt tot een depressie Mensen met een bipolaire stoornis hebben een kleinere cerebellum en basale ganglia en hebben minder grijze stof

stemmingsstabiliserende (antibipolaire) medicijnen

Stemming stabiliserende medicijnen beïnvloeden de tweede boodschapper van een neuron. Dit zijn de chemische veranderingen binnen een neuron die plaatsvinden tussen het moment net nadat een neuron een boodschap van een neurotransmitter heeft ontvangen en het moment van reageren. Op soortgelijke wijze zouden lithium en andere stemmingsstabilisatoren de productie van neuroprotectieve eiwitten verhogen. Dit zijn belangrijke eiwitten binnen bepaalde neuronen die celdood moeten voorkomen.

Doodinitiators (death initiator)

Mensen die duidelijk van plan zijn om hun leven te beëindigen, maar geloven dat ze enkel het proces van sterven versnellen.

Doodnegeerders (death ignorers)

Geloven niet dat ze met het plegen van zelfmoord een eind maken aan hun bestaan, maar zien het als het inruilen van hun huidige leven voor een beter en gelukkiger bestaan.

Parasuïcide

mislukte zelfmoord

dichotoom denken

Zwart-wit denken

Thwarted belongingness

Mensen voelen zich geïsoleerd en vervreemd van anderen

Psychodynamisch perspectief op zelfmoord

Zelfmoord komt voort uit depressie en woede (doodinstinct) tegenover anderen die een persoon vervolgens op zichzelf richt.

Altruïstische zelfmoord

Worden gepleegd door mensen die juist zo goed geïntegreerd zijn in de sociale structuur, dat ze hun eigen leven ervoor opofferen

Anomische zelfmoord

Wordt gepleegd door mensen bij wie het sociale milieu geen stabiele structuur biedt, zoals familie en religie, die het leven betekenis en houvast geven. Deze sociale toestand wordt een anomie (=zonder weg) genoemd.

Egoïstische zelfmoord

Wanneer de persoon de structuren van de samenleving afwijst