Sistem i ngulitur (Embedded System)
Sistem që i referohet përdorimit të elektronikës dhe softuerit brenda një produkti, në krahasim me një kompjuter me qëllim të përgjithshëm, si Laptop ose Desktop.
| Term | Definition |
|---|---|
Sistem i ngulitur (Embedded System) | Sistem që i referohet përdorimit të elektronikës dhe softuerit brenda një produkti, në krahasim me një kompjuter me qëllim të përgjithshëm, si Laptop ose Desktop. |
Ndërfaqja e përdoruesit | Shërben për të bashkëvepruar me njerëzit. |
Shembuj të ndërfaqeve I/O të përdoruesit | Tastierat, çelësat (switches), sinjalizuesit dhe audioja, dritat, ekranet numerike, alfanumerike dhe grafike. |
Sistemet e vogla të ngulitura | Kjo klasë e sistemeve zakonisht përqendrohet rreth një çipi të vetëm të mikrokontrolluesit që komandon të gjithë aplikacionin. |
Shembuj të sistemeve të vogla të ngulitura | Sistemet e monitorimit të presionit të gomave, kontrolli i furrave me mikrovalë, kontrolli i furrave për përgatitjen e tostereve dhe kontrolli elektronik i lodrave. |
Stand Alone Embedded Systems | Sisteme të ngulitura që nuk kanë nevojë për ndonjë sistem pritës siç është kompjuteri. Këto sisteme kryejnë vetë aktivitetet e tyre dhe rezultatet e prodhuara merren përmes pajisjeve dalëse të lidhura, si monitorët ose printerët. |
Shembuj të Stand Alone Embedded Systems | Lavatriçet, mikrovalët, kamerat dixhitale, MP3 players, video game consoles dhe sistemet e matjes së temperaturës. |
Buset e sistemit | Grupi i linjave që ndërlidh CPU-në, memorien dhe nënsistemin I/O. |
Mikrokontrolleri | Kompjuter në kuadër të një qarku të integruar, i përgatitur me teknologji të shkallës së lartë të integrimit (VLSI), që shfrytëzohet për kontrollin e pajisjeve të ndryshme elektronike. |
Soft Embedded Systems | Ky lloj sistemi i konsideron proceset si detyrë kryesore dhe kontrollon plotësisht detyrën. Funksionimi i tij prishet nëse rezultatet nuk prodhohen sipas kërkesës së specifikuar të kohës. |
Shembuj të Soft Embedded Systems | Multimedia transmission and reception dhe computer games. |
Kernel | Komponenti i softuerit që trajton burimet e sistemit në një aplikacion të ngulitur. |
Instruksioni Logjik (Logical) AND | Operacion logjik AND që shërben për kryerjen e veprimeve ndërmjet përmbajtjes së lokacionit të memories dhe të dhënës në ndonjë regjistër. |
Mnemonikat e udhëzimeve aritmetike të mikrokontrolluesit 8051 | ADD, ADDC, SUBB, INC, DEC, MUL, DIV, DA A. |
Mikrokontrolluesi PIC – Mbledhja e dy numrave | Num1 equ H'20' ; lokacioni i numrit 1 | Num2 equ H'21' ; lokacioni i numrit 2 | Sum equ H'22' ; lokacioni për shumën | org H'000' ; adresa e fillimit të përdorimit të RAM | Start movlw Num1 ; ngarko numrin 1 në W | addlw Num2 ; shto numrin 2 te W | movwf Sum ; ruaje shumën në adresën H'22' | End ; përfundo programin |
MULT1 EQU $0020 | Lokacioni i numrit të parë në programin M68HC11. |
MULT2 EQU $0021 | Lokacioni i numrit të dytë në programin M68HC11. |
PROD EQU $0022 | Lokacioni i ruajtjes së rezultatit në programin M68HC11. |
ORG $0010 | Adresa fillestare e memories. |
CLR PROD | Pastron adresën e prodhimit. |
LDAB MULT1 | Ngarkon numrin e parë në akumulatorin B. |
LDAA MULT2 | Ngarkon shumëzuesin në akumulatorin A. |
ADDA PROD | Mbledh shumëzuesin me vlerën e ruajtur në PROD. |
STAA PROD | Vendos rezultatin në adresën $0022. |
DECB | Zvogëlon akumulatorin B për 1. |
BNE SUM | Degëzohet te SUM nëse mbledhja nuk është kryer, pra nëse B nuk është zero. |
WAI | Tregon fundin e programit. |
M68HC11 – Shumëzimi i dy numrave 8-bitësh | MULT1 EQU $0020 ; lokacioni i numrit të parë | MULT2 EQU $0021 ; lokacioni i numrit të dytë | PROD EQU $0022 ; lokacioni i ruajtjes së rezultatit | ORG $0010 ; adresa fillestare e memories | CLR PROD ; pastro adresën e prodhimit | LDAB MULT1 ; ngarko numrin e parë në akumulatorin B | SUM LDAA MULT2 ; ngarko shumëzuesin në akumulatorin A | ADDA PROD ; mbledh shumëzuesin | STAA PROD ; vendos rezultatin në adresën $0022 | DECB ; zvogëlo akumulatorin B | BNE SUM ; përsërit nëse B nuk është zero | WAI ; fundi i programit |
Shumëzimi në M68HC11 | Shumëzimi realizohet përmes mbledhjes së përsëritur. MULT2 i shtohet rezultatit aq herë sa përcaktohet nga vlera e MULT1. |
Shembulli 3 × 5 në M68HC11 | Numri 3 ruhet në MULT1 ($0020), numri 5 ruhet në MULT2 ($0021), ndërsa rezultati 15 ruhet në PROD ($0022). |
LDAA #3 | Ngarkon vlerën 3 në akumulatorin A. |
STAA MULT1 | Ruan vlerën 3 në lokacionin MULT1 ($0020). |
LDAA #5 | Ngarkon vlerën 5 në akumulatorin A. |
STAA MULT2 | Ruan vlerën 5 në lokacionin MULT2 ($0021). |
CLR PROD në shembullin 3 × 5 | Vendos PROD = 0 para fillimit të shumëzimit. |
LDAB MULT1 në shembullin 3 × 5 | Ngarkon vlerën 3 në akumulatorin B, pra B = 3. |
SUM LDAA MULT2 | Ngarkon vlerën 5 nga MULT2 në akumulatorin A, pra A = 5. |
ADDA PROD në shembullin 3 × 5 | Mbledh vlerën e PROD me A. Në përsëritjet successive rezultati bëhet 5, pastaj 10 dhe në fund 15. |
STAA PROD në shembullin 3 × 5 | Ruan rezultatin e mbledhjes në PROD. |
DECB në shembullin 3 × 5 | Zvogëlon B me 1 pas çdo mbledhjeje: 3 → 2 → 1 → 0. |
BNE SUM në shembullin 3 × 5 | Përsërit ciklin SUM përderisa B ≠ 0. |
Rezultati i shembullit 3 × 5 | Pas tri mbledhjeve të vlerës 5, PROD merr vlerën 15. |
Programi M68HC11 – Shembulli 3 × 5 | MULT1 EQU $0020 | MULT2 EQU $0021 | PROD EQU $0022 | ORG $0010 | LDAA #3 | STAA MULT1 | LDAA #5 | STAA MULT2 | CLR PROD | LDAB MULT1 | SUM LDAA MULT2 | ADDA PROD | STAA PROD | DECB | BNE SUM | WAI |