🧠 POWTÓRKA – FIZYKOTERAPIA WETERYNARYJNA (ABC) 🔹 1. Co to jest fizykoterapia? ➡ Leczenie bodźcami fizycznymi (ciepło, zimno, prąd, światło, dźwięk, pole magnetyczne). ➡ Celem jest zmniejszenie bólu, obrzęku, poprawa krążenia i przyspieszenie gojenia. 🔹 2. Jak dzieli się fizykoterapia? ➡ Na różne metody: Termoterapia (ciepło/zimno) Hydroterapia (woda) Magnetoterapia (pole magnetyczne) Fonoterapia (ultradźwięki) Światłoterapia i laseroterapia Elektroterapia (różne prądy) ESWT (fala uderzeniowa) 🔹 3. Jak przygotować zwierzę do zabiegu? ✅ Sprawdź stan zdrowia (czy nie ma przeciwwskazań). ✅ Oczyść i osusz miejsce zabiegu. ✅ Ułóż zwierzaka wygodnie, uspokój go. ✅ Jeśli trzeba – ogól sierść. ✅ Obserwuj podczas zabiegu, czy nie jest zestresowany lub obolały. 🦴 DZIAŁANIE NA TKANKI 🔸 Kość ➡ Cel: przyspieszyć zrost po złamaniu. ➡ Efekt: szybsze gojenie i twardszy zrost. ➡ Wskazania: złamania, opóźniony zrost. ➡ Przeciwwskazania: nowotwór, infekcja. ➡ Metody: magnetoterapia, laser, ultradźwięki. 🔸 Stawy ➡ Cel: zmniejszyć ból, obrzęk, poprawić ruch. ➡ Efekt: lepsza ruchomość, mniej bólu. ➡ Wskazania: zwyrodnienia, po operacjach. ➡ Przeciwwskazania: zakażony staw, świeży uraz bez stabilizacji. ➡ Metody: krioterapia, magnetoterapia, hydroterapia, laser. 🔸 Więzadła i ścięgna ➡ Cel: wzmocnić i odbudować włókna. ➡ Efekt: elastyczniejsze, mocniejsze tkanki. ➡ Wskazania: naderwania, przewlekłe zapalenia. ➡ Przeciwwskazania: świeże zerwanie, infekcja. ➡ Metody: laser, ultradźwięki, magnetoterapia. 🔸 Mięśnie ➡ Cel: rozluźnić, zmniejszyć ból, zapobiec zanikom. ➡ Efekt: lepsze ukrwienie, mniejsze napięcie, więcej siły. ➡ Wskazania: napięcia, po urazach, po unieruchomieniu. ➡ Przeciwwskazania: świeże zapalenie, zakrzepy. ➡ Metody: masaż, ciepło, TENS, EMS, ćwiczenia. 🔸 Nerwy ➡ Cel: pomóc w regeneracji i zmniejszyć ból. ➡ Efekt: lepsze przewodzenie i mniejszy ból. ➡ Wskazania: uszkodzenia, neuropatie, porażenia. ➡ Przeciwwskazania: ostre urazy nerwów, rozrusznik serca. ➡ Metody: laser, magnetoterapia, TENS. 🔥 TERMOTERAPIA A) Ciepło ➡ Działa: rozluźniająco, przeciwbólowo, poprawia krążenie. ➡ Czas: 10–30 minut. ➡ Wskazania: przewlekłe bóle, napięcie mięśni, sztywność. ➡ Przeciwwskazania: ostry stan zapalny, krwawienie, nowotwór. ➡ Przykłady: lampy IR, parafina, okłady. B) Zimno (krioterapia) ➡ Działa: przeciwbólowo, przeciwobrzękowo. ➡ Czas: 5–20 minut. ➡ Wskazania: świeże urazy, obrzęki, ostry ból. ➡ Przeciwwskazania: nadwrażliwość na zimno, słabe krążenie. ➡ Przykłady: lód, cold pack, spray chłodzący. 💧 HYDROTERAPIA ➡ Leczenie wodą — kąpiele, bieżnia wodna. ➡ Działa: odciąża stawy, wzmacnia mięśnie, rozluźnia. ➡ Wskazania: rehabilitacja pooperacyjna, artroza. ➡ Przeciwwskazania: rany, infekcje skóry, choroby serca. ➡ Zasada: dobra temperatura wody, czystość, nadzór. 🧲 MAGNETOTERAPIA ➡ Pole magnetyczne działa przeciwbólowo i gojąco. ➡ Wskazania: złamania, bóle stawów, zapalenia przewlekłe. ➡ Przeciwwskazania: rozrusznik serca, ciąża, nowotwory. ➡ Czas: 15–30 min. ➡ Bezbolesna, często stosowana przy złamaniach. 🔊 FONOTERAPIA (ULTRADŹWIĘKI) ➡ Działa: mikromasaż + ciepło → regeneracja tkanek. ➡ Częstotliwość: 1 MHz – głębokie tkanki 3 MHz – powierzchowne ➡ Czas: 5–10 min. ➡ Wskazania: ścięgna, blizny, przewlekłe zapalenia. ➡ Przeciwwskazania: okolice oka, nowotwór, ciąża. 💡 ŚWIATŁOTERAPIA I LASEROTERAPIA ➡ Działa: przyspiesza gojenie, zmniejsza ból i stan zapalny. ➡ Wskazania: rany, zapalenia, bóle mięśni. ➡ Przeciwwskazania: nowotwory, okolica oka, tarczyca. ➡ Zasady: okulary ochronne, nie kierować w oczy. ➡ Laser LLLT (niskoenergetyczny) – terapeutyczny, nie grzeje. ⚡ ELEKTROTERAPIA 🔸 Galwanizacja ➡ Stały prąd — poprawia krążenie i łagodzi ból. ➡ Wskazania: bóle przewlekłe. ➡ Przeciwwskazania: uszkodzona skóra, rozrusznik, nowotwór. 🔸 Jonoforeza ➡ Wprowadza lek przez skórę prądem. ➡ Wskazania: miejscowy stan zapalny. ➡ Przeciwwskazania: alergia na lek, rana. 🔸 TENS ➡ Prąd przeciwbólowy (działa na nerwy czuciowe). ➡ Wskazania: bóle mięśni, stawów, kręgosłupa. ➡ Przeciwwskazania: rozrusznik, okolice serca. ➡ Czas: 10–30 min. 🔸 EMS ➡ Stymuluje mięśnie do skurczu – wzmacnia je. ➡ Wskazania: zanik mięśni, po operacjach. ➡ Przeciwwskazania: zakrzepy, rany. ➡ Czas: 10–20 min. 🔸 ESWT (fala uderzeniowa) ➡ Fala mechaniczna – pobudza gojenie tkanek. ➡ Wskazania: przewlekłe zapalenia ścięgien, bóle stawów. ➡ Przeciwwskazania: ciąża, infekcja, nowotwór. ➡ Stosuje się 1–3 zabiegi co 1–3 tyg. 🏃‍♀️ KINOTERAPIA (ćwiczenia) ➡ Ruch leczniczy — przywraca siłę, ruch, równowagę. ➡ Rodzaje: ćwiczenia bierne, czynne, oporowe, propriocepcja. ➡ Wskazania: pooperacyjna rehabilitacja, osłabienie mięśni. ➡ Przeciwwskazania: świeże złamanie, ból ostry, gorączka. ➡ Zasada: ćwiczyć często, ale krótko i bez bólu. 💆 MASAŻ LECZNICZY Działanie: ➡ Poprawia krążenie, rozluźnia mięśnie, usuwa obrzęki, działa przeciwbólowo. Techniki: Głaskanie – uspokaja, rozgrzewa. Rozcieranie – poprawia krążenie, rozluźnia tkanki. Ugniatanie – wzmacnia mięśnie, zwiększa elastyczność. Oklepywanie – pobudza, drenuje. Wibracja – rozluźnia i uspokaja. Wskazania: ➡ Bóle mięśni, sztywność, obrzęki, po wysiłku. Przeciwwskazania: ➡ Stany zapalne, gorączka, rany, nowotwory, zakrzepy. 🎀 KINESIOTAPING / TAPING ➡ Elastyczne taśmy na skórze wspierające mięśnie i stawy. ➡ Działanie: poprawia krążenie, zmniejsza ból, stabilizuje. ➡ Wskazania: obrzęki, napięcia, po urazach. ➡ Przeciwwskazania: uczulenie, otwarte rany, infekcje skóry. 🚫 PRZECIWWSKAZANIA OGÓLNE (do większości zabiegów) ❌ Nowotwory ❌ Ostre infekcje ❌ Ciąża (ostrożnie) ❌ Rozrusznik serca (dla prądów i pola magnetycznego) ❌ Uszkodzona skóra (dla prądów i ultradźwięków) ❌ Zaburzenia czucia 💬 PRZYKŁADOWE PYTANIA DO SPRAWDZIANU 1️⃣ Co to jest fizykoterapia i jaki ma cel? ➡ Leczenie bodźcami fizycznymi, by zmniejszyć ból i przyspieszyć gojenie. 2️⃣ Co to jest termoterapia i jakie są jej rodzaje? ➡ Leczenie ciepłem i zimnem. Ciepło rozluźnia, zimno zmniejsza obrzęk i ból. 3️⃣ Jak działa magnetoterapia? ➡ Poprawia gojenie i łagodzi ból dzięki polu magnetycznemu. 4️⃣ Jakie są główne techniki masażu klasycznego? ➡ Głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, oklepywanie, wibracja. 5️⃣ Co to jest TENS i EMS? ➡ TENS – prąd przeciwbólowy. ➡ EMS – stymulacja mięśni, by nie zanikały. 6️⃣ Co robi krioterapia? ➡ Zmniejsza ból i obrzęk przy świeżych urazach. 7️⃣ Co robi laseroterapia? ➡ Przyspiesza gojenie i zmniejsza stan zapalny. 8️⃣ Co to jest kinoterapia? ➡ Leczenie ruchem — ćwiczenia poprawiają siłę i ruchomość. 9️⃣ Co daje masaż? ➡ Rozluźnia mięśnie, poprawia krążenie, zmniejsza ból. 10️⃣ Kiedy nie wolno robić zabiegu fizykalnego? ➡ Gdy jest gorączka, nowotwór, rana, infekcja, ciąża lub rozrusznik serca. Chcesz, żebym Ci z tego zrobił test do nauki (quiz) lub fiszki do powtarzania (pytanie z ukrytą odpowiedzią, do samodzielnej nauki)? Mogę też przygotować wersję PDF do druku, idealną przed sprawdzianem. Co wolisz?