lipitler kaça ayrılır

basit lipitler (yağlar, mumlar) bileşik lipitler (fosfolipitler, glikolipitler) steroidler (türev lipitler)

yağ asitlerinin sınıflandırılması

yağ asitlerinin sınıflandırılması

doymuş vs doymamış yağ asitleri

doymamışlar çift bağ içerir

doymamış yağ asitleri 2'ye ayrılır.

tekli doymamış (MUFA) çoklu doymamış (PUFA)

oleik asit?

18:1 (n-9)

linoleik asit?

18:3 (n-3) keten tohumu, kolza, balık yağı, yeşil yapraklı sebzeler, soya, ceviz

eicosapentoenoik asit (EPA)? *****

20:5 (n-3) anne sütü, balık, su ürünleri

linoleNik asit?

18:3 (n-3) keten tohumu, kolza, balık yağı, yeşil yapraklı sebzeler, soya, ceviz)

decosahexaenoik asit (DHA)

anne sütü, balık, su ürünleri

linoleik asit?

18:2 (n-6) bitkisel yağlar (ayçiçek, mısırözü, soya)

Trans Yağ Asitleri nasıl oluşur

Geviş getiren hayvanların (koyun kuzu inek gibi) işkembelerinde bakteriler tarafından doğal olarak oluşabilir. Yağların çok yüksek sıcaklıklarda ısıtılması ile oluşabilir. Yağların kızartılması veya defalarca kullanılması sonucu ortaya çıkabilir. Bitkisel sıvı yağların kısmen hidrojenasyonu ile de oluşabilir.

Hangi gıdalar trans asit içerebilir?

Sürülebilir yağlar ve margarinler Susuz katı yağlar ve kızartma yağları Süt yağları ve hayvansal gıdalar

trans yağ asitlerinin zaraları

Kan lipitlerini, İmmün sistemini, İnsülinin fonksiyonunu, KC fonksiyonlarını (detoksifikasyon), Üreme sağlığını olumsuz etkiler. AS kalitesini düşürür, DDA’na neden olur.

sentezlenebilen vs sentezlenemeyen yağ aasitleri

elzem olmayanlar yani doymuş veya tekli doymmaışlar, CHO ve protien metabolizmaı sonucu oluşan asetil coA'dan sentezlenir linoleik asit veya alfa linoleik asit elzemdir sentezlenemez

yağların özellikleri

Suda erimezler. Erime noktası moleküldeki C sayısı arttıkça yükselir. Yapılarında çift bağ bulunanlar kolay okside olur ve kolay halojenlenirler. Yağ bekletilirse ve hava ile temas ederse, okside olur. Hidrojenlendirme ile linoleik asidi bol olan sıvı yağlardan margarin yapılır.

günlük yağ alımı

KADINLARDA %25 ERKEKLERDE % 15. EN ÇOK BEYİNDE YAĞ VARDIR. GÜNLÜK ENERJİNİN %20-35’İ YAĞLARDAN GELMELİDİR. %10’U DOYMUŞ YAĞ (hayvansal kaynaklı olan yağ, tereyağ, iç yağı kuyruk yağı,tavuk derisi, süt-yoğurt kaymağı) %12-15 tekli doymamış (zeytin yağı fındık yağı, kolza yağı) % 7-10 çoklu doymamış (n:6; mısırözü, ayçiçek, n:3; balık, ceviz.badem)

yağların işlevi

tokluk yağda eriyen vit enerj iveirr önce kar sonra yağ sonra prot vücut ısısını düzenler organları korur sinir iletimi hücre zarında seçici geçirgen

1g yağ ... kkal

9

yüksek sıcaklıkta ısıtılan yağlarda tava üzerinde duman çıkışının başladığı en düşük sıcaklık derecesine .. denir.

dumanlanma noktası

ayçiçek yağının dumanlanma noktası mısır yağının dumanlanma noktası

227-232 227

Kızartma ısısı dumanlama noktasının üzerine çıkarsa .. oluşur. ...dır

akroleyn kanserojen