Wat zijn Sociale Grondrechten?
Leggen algemene plichten van overheid vast ten aanzien van de bevolking
1/59
| Term | Definition |
|---|---|
| Wat zijn Sociale Grondrechten? | Leggen algemene plichten van overheid vast ten aanzien van de bevolking |
| In een (democratische) rechtsstaat is er één belangrijkste wet die ten grondslag ligt aan alle andere regelgevingen. Welke wet is dat? | De Grondwet |
| In de Grondwet liggen twee soorten regels vast. Welke zijn dit? | Belangrijkste rechten van burgers en regels omtrent de wijze waarop de staat is ingericht |
| Noem een voorbeeld van iets omtrent de wijze waarop de staat is ingericht, dat is gereguleerd in de Grondwet. | Wijze waarop de regering wordt gekozen, regels over de wijze waarop gemeenten en provinciën worden bestuurd, regels over hoe wetten worden gemaakt, … |
| Bestaan er naast Grondrechten ook Grondplichten? | Nee |
| Welke twee soorten Grondrechten zijn er? | Klassieke en sociale grondrechten |
| Wat zijn klassieke grondrechten? | Rechten die de burgers beschermen tegen de macht van de overheid |
| Noem een voorbeeld van een klassiek grondrecht | Kiesrecht, recht op onaantastbaarheid van het lichaam, recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, briefgeheim, vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting, … |
| Noem een voorbeeld van een sociaal grondrecht. | Recht op onderwijs, recht op rechtsbijstand, recht op gezondheidszorg, sociale zekerheid, … |
| Eenieder heeft het grondrecht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Kan dit recht worden doorbroken? Zo ja, hoe? | Ja, door wettelijke grondslag. Een rechter kan hierover oordelen |
| Wat betekent het ‘huisrecht’? | Dat niemand een woning mag betreden zonder toestemming van de bewoner |
| . Hoe heet het grondrecht dat maakt dat niemand zomaar je telefoongesprekken mag afluisteren of je whatsappjes mag lezen? | Brief- en telecommunicatiegeheim (Briefgeheim) |
| Wat houdt het recht op rechtsbijstand in? | Dat eenieder zich in rechte mag laten bijstaan |
| Hoe heet het grondrecht dat ingaat op de privacy? | Recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer |
| Op basis van welk grondrecht mag je niet zomaar zonder toestemming iemands DNA afnemen? | Recht op onaantastbaarheid van het lichaam |
| Wat zijn rechtsbronnen? | Bronnen waarin de regels van het recht zijn opgenomen |
| Bronnen waarin de regels van het recht zijn opgenomen | Verdragen, wetten, jurisprudentie en gewoonterecht |
| Welke twee soorten rechtsbronnen zijn er? | Geschreven rechtsbronnen en ongeschreven rechtsbronnen |
| Waarvoor staat de afkorting AMvB? | Algemene Maatregel van Bestuur |
| Wat staat er in een AMvB? | Een nadere uitwerking van een wettelijke bepaling |
| Hoe heet de regeling die iedere gemeente verplicht heeft? Geef de naam én de afkorting | APV Algemene Plaatselijke Verordening |
| Zet in de juiste hiërarchische volgorde Grondwet – Internationale verdragen – Algemene Maatregel van Bestuur | (1) Internationale verdragen – (2) Grondwet – (3) Algemene Maatregel van Bestuur |
| Wat is jurisprudentie? | Een verzameling uitspraken van rechters |
| Welke regeling heeft voorrang als er in een ‘lagere’ regeling een tegenstrijdige regel staat aan een ‘hogere’ regeling? | De hogere regeling |
| Welke regeling is geldig als er een conflict is tussen wetten of regelingen van gelijke rang? | In beginsel is de jongste regeling geldig |
| Hoeveel rechtbanken hebben we in Nederland | 11 |
| Hoeveel rechters hebben zitting in een enkelvoudige kamer? | 1 |
| Hoeveel rechters hebben zitting in een meervoudige kamer? | 3 (of meer, maar altijd een oneven aantal) |
| In welke wet is de rechterlijke macht georganiseerd? | Wet op de Rechterlijke Organisatie |
| Hoe heet de instantie waar je in Hoger Beroep kunt gaan? | Gerechtshof |
| Hoe heten de rechters in een Gerechtshof? | Raadsheer |
| Hoe heet de uitspraak van een rechtbank? | Vonnis |
| Wat kun je nog doen als je het niet eens bent met de uitspraak in Hoger Beroep? | In cassatie gaan |
| Waar kun je in cassatie gaan? | Bij de Hoge Raad |
| Hoe heet de uitspraak van de Hoge Raad? | Arrest |
| Wat gebeurt er expliciet niet in Cassatie? | Opnieuw behandelen van de inhoudelijke zaak |
| Wat gebeurt er in een cassatie? | Dan wordt gekeken of de procedures correct zijn gevolgd |
| Waarom kan men in een bestuursrechtzaak niet in cassatie gaan? | Omdat bij de eerdere behandelingen ook al wordt gekeken naar het volgen van de juiste procedures |
| Noem één van de redenen waarom een herziening kan worden toegewezen. | (1) er is nieuw bewijs dat er bij de eerdere behandelingen nog niet was (2) er zijn twee veroordelingen die elkaar tegenspreken (3) het Europese Hof voor de Rechten van de Mens vindt dat er een mensenrecht is geschonden |
| Wat is een rechtspersoon? | Een entiteit (bedrijf, vereniging of stichting bijvoorbeeld) die zelfstandig kan deelnemen aan het recht |
| Hoe wordt civiel recht ook wel genoemd? | Burgerlijk Recht |
| Hoe heet het recht waarin de inhoudelijke rechtsregels staan (wat wel en niet mag)? | Materieel recht |
| Hoe heet het recht waarin staat hoe de procedures bij de rechtbank plaatsvinden als iemand (mogelijk) een rechtsregel heeft overschreden? | Formeel recht |
| Hoe heet de wet waarin het materieel strafrecht vastligt? | Wetboek van Strafrecht |
| Hoe heet de wet waarin het formeel strafrecht vastligt? | Wetboek van Strafvordering |
| Hoe heet de wet waarin het formeel civiel recht vastligt? | Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering |
| Hoe heet de wet waarin het materieel civiel recht vastligt? | Burgerlijk Wetboek |
| Hoe heet de wet waarin het formeel bestuursrecht vastligt? | Algemene wet Bestuursrecht |
| Hoe heet de wet waarin het materieel bestuursrecht vastligt? | Algemene wet Bestuursrecht |
| Wat betekent ‘eigenrichting’? | Het zelf vereffenen van een geschil / ‘voor eigen rechter spelen’ |
| Wat is de term voor het strafrechtsbeginsel dat iemand niet met terugwerkende kracht kan worden bestraft voor een feit dat op het moment van plegen niet strafbaar was? | Legaliteitsbeginsel |
| Wat houdt het legaliteitsbeginsel uit het strafrecht in? | Geen feit is strafbaar dan een daaraan vooraf gegane strafbepaling |
| Wat houdt het ‘equality of arms’ beginsel in? | Dat iedere partij evenveel kansen en rechten heeft in een gerechtelijk traject |
| Wat betekent de term proportionaliteit? | Dat de inzet van het (onderzoeks)middel in verhouding staat tot het doel dat wordt bereikt. |
| Welke term wordt gebruikt voor het beginsel dat de inbreuk die een onderzoeksmiddel staat in verhouding moet staan tot het doel dat ermee wordt bereikt | Proportionaliteitsbeginsel |
| Wat betekent de term subsidiariteit? | Dat het minst ingrijpende middel eerst moet worden ingezet. |
| Welke term wordt gebruikt voor het beginsel dat het minst ingrijpende (onderzoeks)middel eerst moet worden ingezet? | Subsidiariteit |
| Noem één van de drie hoofdvragen die een rechter tijdens een gerechtelijk traject beantwoord. | (1) Heeft één van de partijen de regels uit het materieel recht overtreden of niet goed uitgevoerd? (2) Kan de persoon die het materieel recht niet goed heeft nageleefd hiervoor verantwoordelijk worden gehouden? (3) Met welke maatregelen kan nu de maatschappelijke orde weer worden hersteld? |
| Wat is de term die wordt gebruikt voor het beginsel dat iemand ‘onschuldig is totdat het tegendeel in rechte is komen vast te staan’? | Onschuldpresumptie |