ön hipofiz hormonları

Ön Hipofiz Tirotropin salgılatıcı hormon (TRH) Kortikotropin salgılatıcı hormon (CRH) Gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH) Büyüme hormonu salgılatıcı hormon (GHRH) Somatostatin (Büyüme hormonu salınımını inhibe edici hormon) Prolaktin salgılatıcı hormon (PRH) Prolaktin salınımını inhibe edici hormon (PIH)

arka hipofiz hormonları

Antidiüretik hormon (ADH, vazopressin) Oksitosin (pitosin)

melatonin

pineal bez (epifiz bezi)

tiroitten ne salgılanır

T3-T4 hormonu (tiroksin, kalsitonin)

paratiroid bezleri

parathormon hormonu

böbrek üstü bezleri

medulla-adrenalin nöradrenalin korteks-kortizol aldesteron DHEA testosteron, östrojen, progesteron

timus

timozin hormonu

pankreas hormonları

insülin (beta) glukagon (alfa)

yumurtalık hormonları

östrojen progesteron

testis

testosteron

büyüme hormonunu inhibe eden hormon

somatostatin

hipotalamustan salgılanan TRH ne yapar?

TSH'ı arttırır

hipotalamustan salgılanan GnRH ne yapar?

FSH & LH salgılatır

hipotalamustan salgılanan CRH ne yapar?

ACTH salgılatır

hipotalamustan salgılanan GHRH ne yapar?

GH salgılatır

hipotalamustan salgılanan somatostatin ne yapar?

GH ve TSH inhibitörü

hipotalamustan salgılanan dopamin ne yapar?

prolaktini inhibe ettiği için PİF diye kısaltabiliriz(prolaktin inhibe eden faktör))

hormounun sonu RH ise

hipotalamustan salgılanıyor demek

GH varsa

growth/glasing (salgılatıcı hormon demek)

glukortikoidlerin yapısı

artenik nematuar ve streroid yapıdalar

ibuprofen, paracetamol .... yapıda

non steroid

klinikte en sık kullanılan glukortikoid

prednizon

glukortikoid kullanımında enfeksiyon riski...

artar

steroidlerin yan etkileri

Hipofiz-adrenal aksın baskılanması Enfeksiyon riskinde artma Peptik ülser gelişimi, kornea ülseri, katarakt Kol, bacak kaslarında zayıflık Osteoporoz, kemik kırıkları

diyabette tanı kriterleri

Normal bireylerde açlık kan glukozu 80-110 mg/dL dir. Açlık kan glukozu 126 mg/dL ve üzeri olduğu durumlarda diyabet tanısı konur. Kesin tanı için en az 2 kez farklı zamanlarda ölçüm gereklidir. Kan glukozu yemekten 2 saat sonra 200 mg/dL üzerinde ise diyabet tanısı konur. Diyabet tanısında en duyarlı test OGTT (oral glukoz tolerans testi) Açlık kan glukozu 110-126 mg/dL ise bozulmuş açlık kan glukozu tanısı konur. OGTT yapılmalıdır.

insülinler çok kısa etkili

Lispro insülin aspart insülin, lispro insülin

insülinler orta etkili

NPH (nötral protamin Hagedorn) insülin Lente Semilente insülin

insülinler uzun etkili

Ultralente insülin glargine insülin

insülin nereden salgılanır

pankreas beta hücreleri

glukAgon nereden salgılanır

pankreas AlfA hücreleri

somatostadin nereden salgılanır

pankreas delta hücreleri

oral antidiyabetiklerden en önemlisi

metformin (kişiye diyabet tanısı konulduğunda ilk başvurulan ilaç)

Tiroid Hormon Preparatları

Levotiroksin Liyotironin Liyotriks Tiroglobülin

Antitiroid İlaçlar

Tiyoüre türevleri/guatrojen ilaçlar (Propiltiourasil, Metimazol ve Karbimazol) İyodür Radyoaktif iyot 131I

KAlsitonin ne işe yarar

KAndan kemiğe kalsiyum geçişi

parathormon ne işe yarar

kemikten kana kalsiyum geçişi

parathormon yüksekse..

kanda kalsiyum yüksektir, kemiklerde kırılganlık artar

hiperparatiroidizmde ne olur

böbreklerde taş oluşur, damarda birikip sertleştirir

Penisilinlere direnç en sık ..... enzimi ile olur.

beta-laktamaz

antibiyotiklerin direnç gösterilmemesi için ..

..beta laktamaz inhibitörü tazobaktam’la beraber antibiyotik alınır.

beta laktamaz inhibitörlei ile kombine penisilinler

ampisilin-sulbaktam amoksisilin-klavulanik asit tikarsilin-klavulanik asit piperasilin-tazobaktam

antibiyotiklerde direnç gelişiminin göstergesi

Minimal inhibitör konsantrasyonu (MİK) ve Minimal bakterisidal konsantrasyon (MBK) değerlerinin giderek yükselmesi

antibiyotiklerde Direnç Gelişimini Azaltmak İçin

Dar spektrumlu antibiyotikler Duyarlı veya duyarlı olacağına inanılıyorsa Mümkünse antibiyogram yapılmalı Bölgedeki bakterilerin rezistans prevelansı iyi bilinmeli Kemoterapotik ilaçların yoğun olarak kullanıldığı ve rezistans oluşumuna katkıları fazla olan yerler olan hastanelerde bu ilaçların kullanılışı titiz bir şekilde uygulanmalı Antibiyotiklerin tarımda, veterinerlikte, hastalar ve tıp ve alanlarında çalışanlar tarafından yanlış olarak yaygın kullanılması (Çiftlik hayvanlarının büyümesini arttırmak için antibiyotiklerin gıda katkısı olarak kullanılması) önlenmeli.

antibiyotiklerin sınıflandırılması

Etki spektrumuna göre (yelpaze) Hedef hücreye etkilerine göre Etki mekanizmalarına göre Etki gösterdiği mikroorganizma grubuna göre

Etki spektrumuna göre (yelpaze) antibiyotikler

1. Dar spektrumlu; Makrolidler Polimiksin* 2. Orta derecede geniş spektrumlu; Sulfonamidler Aminoglikozidler Beta-laktamlar 3. Geniş spektrumlu; Kloramfenikol Tetrasiklinler*

Hedef hücreye etkilerine göre antibiyotikler

Bakteriyostatik: Bakterilerin üremelerini engelleyenler. Tetrasiklinler, Kloramfenikol, Makrolitler, Sülfonamid* Bakteriyosidal: Bakterileri öldürerek etki gösterenler. Penisilinler*, Kinolonlar, Vankomisin

Etki mekanizmalarına göre antibiyotikler

a. Bakteri hücre duvar sentezini inhibe ederek ve otolitik enzimlerini aktive ederek a.1. Beta laktam grubu antibiyotikler** (Penisilinler, Sefalosporinler, Monobaktamlar ve Karbapenemler) a.2. Hücre duvarına etkili diğer antibiyotikler a.3. Hücre membranına etkili antibiyotikler b. Sitoplazma membran permeabilitesini bozarak c. Bakteri ribozomlarında protein sentezini inhibe ederek d. DNA ve RNA sentezini bozarak e. Antimetabolit etki

Etki gösterdiği mikroorganizma grubuna göre antibiyotikler

1. Antibakteriyel 2. Antiviral 3. Antifungal 4. Antimikobakteriyel 5. Antiparaziter 6. Antineoplastik

penisilinlerin en sık yan etkisi

alerji

vankomisin nerede kullanılır

MRSA MRSE

sefalosporinler nerede kullanılır

sezaryen öncesinde

tetrasiklinlerin yan etkileri

kalsiyum demir gibi elementlerle, sütle emilimi azalır ve kalsifikasyona uğrayan dokularda birikir (çocukların dişlerinde oluşan kahverengi lekeler)

aminoglikozidlerin yan etkileri

ototoksisite sağırlık kalıcı olabilir, hamilelerde fetus da etkilenir hafif böbrek fonksiyon bozujkuğundan kalıcı böbrek hasarına kadar ağır akut tubuler nekroz nöromusküler blokaj (sinir kas kavşağında iletimi yavaşlatır) topikal uygulama sonrası allerjik reaksiyon

Kloramfenikolun yan etkileri

aplastik anemi, gri bebek sendromu

Steroid yapılı tek antibiyotiktir

Fusidik asid

Antibiyotikler aynı zamanda kanser tedavisinde kullanılır.

Mycobacterium tuberculosis (tüberküloz tedavisinde kullanılır)

Antimikobakteriyel İlaçlar

Tüberküloz tedavisinde 1. sıra ilaçlar

1. zoniazid 2. Rifampin 3. Etambutol 4. Streptomisin 5. Pirazinamid

Tüberküloz tedavisi kaç ay sürer?

6 ay

Antiviral İlaçlar

Virüsleri tedavi eder

Uçuk hangi virüs

HSV-1

Su çiçeği

varisella

AIDS

CMV (bağışıklığı düşük kişilerde görülür)(tedavisinde (g)ansiklovir kullanılır)

EBV, HHV-8

sırasıla Burkitt lenfoması ve kaposi sarkomu (kanserojen/onkojen virüsler)

Antiviral İlaçlar

Herpes Simpleks ve Varisella-Zoster Virüslerine Etkili İlaçlar Asiklovir ve Valasiklovir Famsiklovir ve Pensiklovir Foskarnet sodyum İdoksuridin Sitomegalovirüse Etkili İlaçlar Gansiklovir sodyum Foskarnet sodyum Sidofovir Valgansiklovir Valasiklovir

Uçuk tedavisinde ... kullanılır.

asiklovir

İnfluenza A virüsü için kullanılan antiviral ilaç

Amantadin kullanılır

İnfluenza A ve B için kullanılan antiviral ilaç

Oseltamivir

Antifungal İlaçlar

imidazoller (ketokonazol*, mikonazol) triazoller (flukonazol, itrakonazol, vorikonazol) polien antibiyotikler (amfoterisin B, nistasin) allaminler (terbinafine) griseofulvin flusitozin ekinokandin (kaspofungin, mikafungin)

Antifungal İlaçlar'ın riski

iyileşme sonrası nüks olasılığı fazladır

Antineoplastik İlaçların yan etkileri

kemik iliği embriyotiksik, teratojenik karsinojenik mutojenik önemli

Bulantı Kusma tedavisinde ne kullanılır

5-HT3 reseptör antagonistleri(ondansetron) kullanılır

İmmünsupresör ilaçlar nelerdir

Glukokortikoidler* Siklosporin Takrolimus Rapamisin Deoksipergualin Mikofenolat mofetil (cellcept) Azatioprin (imurel)

İmmünstimulan ilaçlar nelerdir

- levamizol, - BCG (mesane ca tedavisinde) - çeşitli adjuvantlar, - interferonlar, interlökin-2, - immünglobünler - eritropoetin - hematopoietik büyüme faktörleri (CSF) ve eksik olan hümoral immünite faktörlerini yerine koyan insan normal immünglobülini (gama-globülin) ve özel hiperimmün globulin preparatlarıdır.

Otakoid nedir?

lokal hormonlar

Otakoidlere örnek

histamin, seratonin, anjiotensin, kinin, prostaglandin

non-steroidal (steroid-olmayan) antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ'ler):

Salisilatlar: Aspirin* Para-aminofenol türevleri: Parasetamol* Pirazolon türevleri: Metamizol* Profenler(fenilpropionik asit türevleri): İbuprofen*, Ketoprofen* Fenilasetik asit türevleri : Diklofenak* İndolasetik asit türevleri: İndometasin* Fenamik asit türevleri COX-2 inhibitörleri Oksikamlar

non-steroidal (steroid-olmayan) antiinflamatuvar ilaçlar yani NSAİİ'lerin ortak özellikleri:

prostaglandin sentezini bloke etmeleri

non-steroidal (steroid-olmayan) antiinflamatuvar ilaçlar yani NSAİİ'lerin temel etkileri:

Antiinflamatuvar etkileri COX blokajı Analjezik etkileri PGE2 Antipiretik etkileri

inflamasyon her zaman kötü değildir. vücudun savunma mekanizmasıdır.

inflamasyonuun belirtliler

ısı artması, kızarma, şişme, ağrı ve fonksiyon kaybı

aspirin yapımında kullanılan bitk

söğüt

profenlerin yan etkileri

gastrointestinal kanalla ilgili (bulantı, kusma, diyare veya kabızlık, bazen karın ağrısı)

antiinflamatuvar steroid ilaçlar

glukokortikoidler

Opiod aşırı dozlarının alınması ile gelişen solunum depresyonu ve komanın tedavisinde kullanılır.

nalokson

atus epileptikusta (epilepsi ataklarında) ilk tercihtir. çocuklarda rektal olarak kullanılır. alkolle kullanılmaz çünkü sssyi deprese eder

diazepam

SSRI'ların örnekleri

SSRI'ların özellikleri

status epileptikus özellikleri

diazepam kullanılır

santral sinir sistemi stimülanı ne zaman kullanılır

yoğun bakımda kendi kendine soluyamayan hastalar için, solunum sistemine yardım amaçlı suistimal edilebiilir

metilksantinler

Teofilin (çay) Teobramin (kakao) Kafein (kahve, kakao, kolalı içeçekler) → alkol sarhoşluğunu gidermez, ağrı kesici değildir

parkinsondaki önemli ilaç

levodopa

Lokal anestezi diyince akla ilk gelmesi gereke

Lidokain